• کدخبر: 64356
  • تاریخ انتشار خبر: ۹:۲۷ ق.ظ - پنج شنبه ۱۳۹۷/۰۳/۲۴
  • چاپ خبــر
راهکارهای کشورهای دنیا برای مواجه با کمبود آب:

دولت ایران: آب شرب مردم را قطع می‌کنیم/ دولت جاکارتا: به دنبال افزایش آب زیر زمینی هستیم

با وجود بارش‌های بهاره و امید به افزایش ذخایر آبی اما هنوز کشور با بحران شدید آب مواجه است و مدیران دولتی به جای ارائه یک راهکار مدیریتی با تهدیدی کردن مردم به دنبال کاهش مصرف آب هستند.

به گزارش پایگاه تحلیلی خبری دهاقان بیدار،به نقل ازتهران نیوز، بارش‌های بهاری امسال بر خلاف نزولات آسمانی در فصل زمستان امید بخش بود و سبب خوشالی مردم به خصوص کشاورزان شده است این درحالی است که بنا به آمار موجود این بارش‌ها نتوانسته حوزه‌های آب‌ریز را سیراب کند.

ارتفاع کل ریزشهای جوی از اول مهر تا ۱۸ خرداد سال آبی ۹۷-۹۶ بالغ بر ۱۶۴.۳ میلیمتر می‌باشد. این مقدار بارندگی نسبت به میانگین دوره‌های مشابه درازمدت( ۲۳۵ میلیمتر) ۳۰.۱ درصد کاهش و نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته( ۲۲۵.۷ میلیمتر) ۲۷.۲ درصد کاهش نشان می‌دهد. همچنین حجم بارش اول مهر تا ۱۸ خرداد معادل ۲۷۰.۷۷۱ میلیارد مترمکعب می‌باشد.

همانطور که در اخبار و جراید مشاهده می‌کنید وضعیت آبی ایران رابحرانی اعلام می‌کنند و کار از مرز هشدار گذشته و مسئولان صراحتا اعلام می‌کنند که بسیاری از شهرها و روستاهای ایران در سال جاری آب برای شرب خود ندارند.

ایران نه تنها با کمبود منابع آب زیرزمینی روبه رو است بلکه با کمبود ۱۱۰ میلیارد متر مکعبی حجم ذخایر استراتژیک آب‌های زیرزمینی مواجه می‌باشد که طی ده‌ها سال رخ داده است. آمارها بخوبی گویای سخت‌تر شدن شرایط تامین منابع آبی با وجود افزایش مصارف است. حجم ذخایر سدهای کشور به تبع این کاهش بارش‌ها کم شده و برای عبور بدون جیره‌بندی آب از تابستان امسال و تابستان‌های آتی به مدیریت مصرف نیاز داریم.

نه تنها آمارهای داخلی از خشکسالی خبر می‌دهند بلکه خبرگزاری اکونومیست در مقاله‌ای عنوان کرده است که  خاورمیانه باید خودرا آماده استقبال از خشکسالی هایی طولانی‌تر، موج گرمای داغ‌تر و متداول شدن ریزگردها کند که تبعات تغییرات جوی زمین است.

مهندس احمد امینی مدیرکل کانه‌آرایی و فرآوری مواد معدنی سازمان زمین‌شناسی در مقاله‌ای عنوان کرده است: بر اساس بررسی‌های انجام شده پیش‌بینی‌ می‌شود که تا سال ۲۰۴۰ تعداد ۳۳ کشور در وضعیت شدید کم آبی قرار خواهند گرفت و کشور ایران در این لیست رتبه ۱۳ را به خود اختصاص داده است.

به گفته این محقق، بر اساس این مطالعات تعداد ۱۴ کشور در منطقه خاورمیانه جزو ۳۳ کشوری هستند که در وضعیت کم آبی شدید قرار خواهند گرفت. از این رو در آینده مبحث کم آبی یکی از چالش‌های اساسی خاورمیانه خواهد بود.

صنعت در ایران بعد از کشاورزی بیشترین مصرف آب را به خود اختصاص داده است. صنایع نظیر فولاد و خودرور که پر مصرفترین صنایع آبی کشور هستند به اندازه کل صنایع کشور آب مصرف می‌کنند. قابل توجه است که این صنایع از منابع اب شیرین بهره می‌برند.

رحیم میدانی، معاون وزیر نیرو در امور آب و فاضلاب اعلام کرد که کاهش بارندگی امسال در ۵۰ سال اخیر بی‌سابقه بوده است. بنا به گفته معاون وزیر نیرو در امور آب و فاضلاب بارش‌های امسال فقط در استان‌های اردبیل و گلستان عادی بوده است.

گزارش مرکز ملی پایش و هشدار خشکسالی سازمان هواشناسی ایران حاکی است که ۹۰ درصد از این کشور با درجات مختلفی از خشکسالی روبرو است.

تمامی کارشناسان تنها مقصر اصلی کمبود اب را عدم مدیریت مسئولان کشوری عنوان کردند چرا که بسیاری از کشورها با وضعیت مشابه ایران در سال‌های قبل روبه رو بودند که از آن عبور کردند. آن‌ها دست به جریه بندی یا قحطی آب نزدند بلکه راهکارهای مناسبی در برابر آن اتخاذ کردند.

*چگونه خشکسالی را پشت سر گذاشتند

به عنوان مثال  در کالیفرنیا که یکی از سرسبزترین و زیباترین ایالت های امریکاست، دانشمندان از ۵ سال پیش خطر خشکسالی را پیش بینی کردند. بلافاصله تمامی نهادها احساس خطر کردند به کارواش‌ها و استخر ها دستور داده شد که از دستگاه های تصفیه آب استفاده کنند تا بتوانند از همان آب مصرفی دوباره استفاده کنند.

همچنین شهرداری و استاندارد شیرهای دستشویی‌ها و حمام ها را عوض کرد و همه ساختمان ها موظف شدند از شیرآلاتی استفاده کنند که حجم کمتری از آب را از خود بیرون می‌کنند.

آب آپارتمان‌ها محاسبه هزینه‌اش بر اساس تعداد نفر شد، خانه‌هایی که اتومبیل یا چمن زیاد آب می‌دهند جریمه های سنگین می شدند.

همه دانشگاه ها و ادارات دولتی موظف شدند تا سه سال آینده از چشم های الکترونیک برای شیر دستشویی های خود استفاده کنند و حتی استانداردهای حجم سیفون توالت ها هم تغییر کرد.

شرکت‌های تحقیقاتی روی شیوه جدید آبیاری کشاورزی کار کردند و میزان آب مصرفی کشاورزی ۴۱ درصد کمتر شد، همچنین در موضوع صنعت به هیچ عنوان از آب شرب استفاده نکردند و با تغییر تکنولوژی سعی کردند میزان آب مصرفی را کاهش دهند و امروز گفته می شود خطر کم آبی در کالیفرنیا نسبت به دیگر ایالت ها ۷ سال عقب‌تر می‌افتد.

اما برگ موفقیت این ایالات علاوه بر مدیریت صحیح بر روی منابع آبی روی پدیده‌ای به نام آبی که به چشم نمی‌آید است. این پدیده‌ میزان آب مصرفی را برای کالای نشان می‌دهد که ما در طول روز چقد آب با مصرف بی رویه کالا‌ها هدر می‌دهیم به عنوان نمونه برای تولید هر برگه A4 تا رسیدن آن به دست شخص،۱ لیتر آب مصرف می‌شود این تنها یک مثال از هزاران کالای است که سبب مصرف آب می‌شود.

مصرف آب پنهان  انسان ها، ۹۱ درصد مصرف آبی است که هر روز مصرف می کنیم و بخش زیادی از آن مربوط به محصولات خوراکی، پوشش و لوازم زندگی است.

زمانی که یک کشور با خطر خشکسالی روبرو است، به این معنی می‌باشد که همه این خوراکی‌ها و لباس‌ها و حتی مانیتور، کتاب و یک لیوان شیر روی میز فرد می‌باشد و اگر آب  اگر تمام شود، این محصولات هم کم کم  تولید نمی‌شوند.

*آب جیره بندی می‌شود

این در حالی است که در ایران عباس سروش معاون آب و آبفای وزیر نیرو راهکار خروج از کم آبی را جیره بندی آب عنوان می‌کند و می‌گوید:  با وجود کاهش بارندگی ها، جیره بندی آب راهکار برای گذر از فصل تابستان است.

 

*پکن برای بحران اب چکار کرد

چین با داشتن ۲۰ درصد جمعیت جهان، تنها ۷ درصد ذخایر آب شیرین را در اختیار دارد. سهم هر شهروند در پکن با جمعیت بیست میلیونی در سال ۲۰۱۴، ۱۴۵ متر معکب آب بود. این در حالی است که به گفته بانک جهانی، با رسیدن سهم آب هر شهروند به ۱۰۰۰ متر مکعب، این شهر دچار بحران شدید کمبود آب شده است.

از سوی دیگر آلودگی آب‌ها در پایتخت این کشور بر مشکل کمبود آب افزوده است. آمار رسمی سال ۲۰۱۵ نشان می‌داد که ۴۰ درصد از منابع آب سطحی پکن به حدی آلوده است که تنها برای مصارف صنعتی و کشاورزی می توان از آن استفاده کرد.

مقامات دولت چین، در راستای مقابله با این معضل علاوه بر برنامه‌های آموزشی و فرهنگی برای شهروندان، قیمت آب آشامیدنی را برای صاحبان تجارت به مقدار زیادی افزایش دادند.

* و بحران آب‌های زیرزمینی؛ آسفالت مانع جذب آب باران

جاکارتا، پایتخت اندونزی مانند بسیاری از شهرهای ساحلی با خطر بالا آمدن آب دریاها روبروست.

اما در این شهر این مشکل با مداخله انسان در طبیعت افزایش یافته است. به دلیل اینکه نیمی از جمعیت ۱۰ میلیونی این شهر به آب لوله کشی دسترسی ندارند، شهروندان به حفر چاه اقدام می‌کنند و این موضوع باعث تمام شدن منابع آب زیر زمینی شده است.

از سوی دیگر با وجود میزان بالای بارش باران در این شهر، آسفالت خیابان‌ها و استفاده از بتن مانع جذب آب باران و پر شدن ذخایر آب زیر زمینی می‌شود.

 

در ایران خطر خشکسالی بیش از ۱۰ سال است که به مدیران گوشزد می‌شود اما در هیچ دولتی بر مصرف آب توجه لازم صورت نگرفته تا اینکه امسال دولتمردان مردم را تهدیدی به جریه بندی آب کردند. بحران آب در بسیاری از شهرهای ایران به مرحله هشدار رسیده است. تهران با جمعیت هشت و نیم میلیونی، دو برابر مصرف سرانه آب را نسبت به استانداردهای جهانی دارد. با وجود اینکه ۷۰ درصد از ذخایر آبی شهر تهران از منابع سطحی تامین می‌شود اما در فصول گرم و سال‌های کم‌باران ۵۰ درصد آب این شهر از منابع زیرزمینی تامین می‌شود.

کاهش بارش برف و کمبود ذخایر برفی به معنای نبود منابع لازم برای تامین آب بیشتر رودخانه‌ها در تابستان است. منبع رودخانه‌های بزرگ در آذربایجان غربی و شرقی، کردستان، گیلان، فارس، لرستان، چهار محال و بختیاری، خوزستان و أصفهان همین ذخیره‌های برفی است.

با این حال، وقوع بارندگی‌های تند و سیلاب، برای بسیاری از شهروندان امیدوار کننده، اما مدیران آشنا به مدیریت منابع آب، چندان تحت تاثیر قرار نگرفته‌اند، چرا که تنها بخش ناچیزی از بارش‌های بهاری مهار و ذخیره شده است. پیش‌بینی بروز تنش‌هایی میان شهروندان در سالی که تنش آبی بر آن سایه افکنده، . بر پایه گزارشهایی و “براساس ترکیب جمعیتی در حال حاضر ۱۶۵ شهر با  جمعیت ۵/۱۰ میلیون نفر در وضعیت زرد، ۶۲ شهر با  جمعیت ۸/۶ میلیون نفر در وضعیت نارنجی و ۱۰۷ شهر با جمعیت ۲/۱۷ میلیون نفر در وضعیت قرمز تنش آبی قرار دارند.”

*تاریخچه خشکسالی در ایران

ایران به عنوان یک کشوری که دارای اقیم خشک است دارای منابع آبی کمی نسبت به سایر کشورهای جهان دارد، کمبود ریزش نزولات آسمانی از گذشته در این کشور وجود داشته است اما هرگز شاهد بحران آب در طول تاریخ این سرزیمن نبودیم.

وضعیت آبی ایران

در گذشته به دلیل مدیریت صحیح آب مردم با مشکل کمبود اب دچار نبودند و به راحتی آب برای مصارف کشاورزی و شرب در اختیار آن‌ها بود.به عنوان مثال تجربه و دانش قدیمی ایرانیان در مهار سیلاب برای تغذیه آبرفت‌ها در مخروط‌های افکنه، منتهی به افزایش میزان آب قنات‌ها می‌شده است. ایجاد سدهای زیرزمینی برای ذخیره آب در زمستان‌ها جهت بهره‌برداری مناسب از آب سفره‌های زیرزمینی به هنگام نیاز، نشان از شناخت کارکرد آبرفت‌های درشت‌دانه و آبخوان‌ها دارد. ایرانیان ، با استفاده از روش‌هایی طبیعت محور به جنگ خشک‌سالی می‌رفتند، اما مدیریت سازه‌ای و به دور از توسعه پایدار در چند دهه اخیر، داشته‌ها را نادیده گرفته است.

زدن قناط و آب‌خوان‌ها از جمله اختراعات ایرانیان قدیم برای مدیریت صحیح آب است، اما چه عاملی سبب شده که امروزه همان کشور با همان اقلیم دچار وضعیت خطرناک بحران اب شود؟

جواب این سوال را می‌توان به نحوی مدیریت آب در زمان قدیم و جدیدی دانست، امروزه با سازهای غیر کارشناسی که به عنوان یک دستاورد ملی شناخته می‌شوند به صورت غیر صحیح آب جاری را ذخیر کردند که به گفته کارشناسان و تحلیلگران این حوزه یکی از عوامل کاهش بارندگی همین سازهای بزرگی است که با هزینه هنگفت ساخته شدند.

*پیامده‌های خشکسالی

عدم کشت و کار و بی رونق شدن بخش کشاورزی، افزایش مهاجرت از روستا‌ها به شهرها، افزایش واردات محصولات کشاورزی و قاچاق آن، گران شدن ما یحتاج اولیه مردم، افزایش فقر و بیکاری در کشور، تعطیلی صنایع، افزایش درگیری در کشور بر سر آب، فرو نشست زمین، بالا رفتن میزان آلاینده‌های هوا و ریزگردها و غیره از جمله پیامدهای بحران آب در کشور است.

در حال حاضر بخش زیادی از این پیامدهای را به صورت کم در جای جای کشور مشاهده می‌کنیم که اگر مدیریت و برنامه‌ای صورت نگیرد باید شاهده تمام این پیامدها در دامنه گسترده‌تر باشیم.

جالب توجه است که تا کنون هیچ گونه نظارتی بر آب مصرفی صنایع دولتی صورت نگرفته است و به جای اینکه آن‌ها را مدیریت کنند و آب مصرفی آنان را کاهش دهند دست به تهدید مردم می‌زنند.

درج دیدگاه

جدیدترین خبرها